«او سکوت نکرد بلکه همچون برادران یوسف او را به چاه سکوت افکندند. میرحسین امروز عزیز ایران است.» این گفته مجری مراسمی بود که حامیان میرحسین موسوی در ورزشگاه شهید بهشتی مشهد برگزار کرده بودند و حمایت و تشویق جمع 10 هزار نفری حاضر در سالن از این قیاس، گویای آن بود که سکوت 20 ساله موسوی و دوری او از عرصه سیاست، نه انتخاب قلبی او بلکه محصول جبری بود که میرحسین نیز آن را در جمع دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد با گلایه یی تایید کرد؛
 
گلایه یی که میرحسین ناچار شد در پاسخ به این سوال منتقدان خود آن را برای اولین بار با دانشجویانی در میان بگذارد که یکصدا فریاد می زدند؛ «صل علی محمد بوی صداقت آمد».
 
آخرین نخست وزیر ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی در این باره گفت؛ «می گویند میرحسین موسوی 20 سال است سکوت کرده است اما می خواهم برای اولین بار یک گلایه مطرح کنم؛ مگر نه این بود که من هشت سال وزیر دوران دفاع مقدس بوده ام و در تمام این دوران نیز مسوولیت های متفاوتی داشته ام پس چرا در این مدت یک رسانه در دست دولت هیچ مصاحبه یی با من نکرد؟ اگر هم سراغ من آمده اند زمانی بوده که یک موضوع فرهنگی پیش آمده.
 
اما من با اهالی فرهنگ به اندازه کافی ارتباط دارم و پیام خود را به آنها منتقل می کنم. بنده نیاز به آن داشته و دارم که فرصتی در اختیارم باشد تا بتوانم درباره مسائل دیگر حرف هایم را بگویم.» موسوی سپس با بیان اینکه «پس به من حق بدهید در این 50 روز باقیمانده تا انتخابات بیشتر به فکر بیان دیدگاه های خودم در امور سیاسی باشم تا تعریف از دیگران» انتقاد خود را تکمیل کرد و در پاسخ به سوال دانشجوی حامی دولت نهم که از وی پرسید؛ «شما ده ها نقد به دولت وارد کرده اید، آیا این دولت نقطه قوت ندارد؟»، تصریح کرد؛ «در شرایطی که رسانه ملی دائماً و هر لحظه در حال تبلیغات برای دولت نهم است، حیف می دانم وقت خودم را در این رابطه تلف کنم.»
 
موسوی در ادامه سفرهای خود و دیدار با مردم روز پنجشنبه وارد مشهدالرضا شد تا ضمن دیدار با آیات عظام و صاحبان صنایع مختلف، با دانشجویان و مردم عادی گفت وگو داشته باشد؛ از این رو پس از آنکه با آیت الله زنجانی دیدار کرد ساعت 10 صبح به دانشگاه فردوسی مشهد رفت تا به سوالات دانشجویان پاسخ دهد. ازدحام جمعیت حاضر در سالن به اندازه یی بود که تعداد زیادی از دانشجویان پشت سر میرحسین در جایگاه ایستاده بودند. آنان علاوه بر آنکه پوسترهای موسوی و خاتمی را در دست داشتند، تصاویری از دو دانشجوی در بند احمد قصابان و عباس حکیم زاده عضو تحکیم وحدت را بالای سر گرفته بودند و مادران این دو، دانشجویان را در حمایت از این کاندیدای ریاست جمهوری همراهی می کردند.

اولین سوالی که از مهندس موسوی پرسیده شد درباره نظارت استصوابی بود و اینکه اگر میرحسین موسوی رئیس جمهور شود و در دوره او ردصلاحیت های گسترده نظیر آنچه درباره مجلس هفتم رخ داد صورت گیرد، او چه می کند؟ که موسوی با بیان اینکه «در اول انقلاب این موضوع مطرح نبود و انتخابات بسیار موفقی داشتیم»، گفت در مجمع تشخیص مصلحت نظام هم گفته است به نظارت استصوابی اعتقادی ندارد اما در عین حال راه حل مساله را پیگیری قانونی موضوع می داند.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت؛ «دولت باید از تمام ساز و کارها استفاده کند تا این موضوع به وجدان عمومی مردم تبدیل شود، صرف مخالفت کردن کافی نیست. ما باید با حرکت در چارچوب قانون اساسی این موضوع را در جامعه جا بیندازیم که نظارت استصوابی هزینه دارد، به نفع کشور نیست و مخالف یک انتخابات رقابتی است.» در ادامه نماینده بسیج دانشجویی به عنوان پرسش کننده بعدی از موسوی درباره دیدگاهش در مورد ولایت فقیه، انتقاداتش از دولت و مرزبندی اش با دیگر گفتمان ها و اعضای سابق تحکیم وحدت که پناهنده امریکا شده اند، سوال کرد. موسوی گفت؛ «ولایت فقیه بزرگ ترین نقش را در پیروزی انقلاب داشته است و در این 30 سال بدون این اصل هر لحظه ممکن بود به فضای قبل از انقلاب برگردیم. ولایت فقیه ما را در مقابل کودتا و خودمختاری ها حفظ کرده است.» نخست وزیر دوران دفاع مقدس در ادامه تاکید کرد با قبول این اصل وارد عرصه انتخابات شده است. موسوی درباره اینکه آیا برای گفت وگو حد و مرزی دارد یا نه، گفت؛ «من به طور قطع حد و مرز دارم، ولی بدانید طرفدار اسلام نابی هستم که کشور را نجات داد؛ اسلامی که مدافع آزادی و مستضعفان و ضد تحجر است. گفتمان من پایمردی بر خون شهداست. شهدا نگاه به افق های دور داشتند و حد و مرز من با دیگر گفتمان ها رجوع به همین خون هاست.»

وی همچنین به بخش آخر پرسش نماینده بسیج دانشجویی این گونه پاسخ داد؛ «به طور قطع کسی طرفدار افرادی نیست که با اجانب همکاری می کنند، ولی نباید نسبت به این افراد هم سوءنیت داشت.»

میرحسین موسوی در بخش دیگری از سخنانش درباره آنچه دستگیری دانشجویان خوانده می شد، گفت با بازداشت افراد به جرم عقیده و بیان مخالف است و این امر را مخالف منافع کشور می داند. موسوی گفت؛ «اندیشه بدون آزادی سودی ندارد و بدانید سرنوشت کشور با آشنایی دانشجویان با مسائل روز سیاسی گره خورده است؛ به همین دلیل با بازداشت های سیاسی مخالفم و معتقدم نگاه امنیتی به ضرر منافع ملی است.» پرسش کننده بعدی نماینده جامعه اسلامی دانشجویان بود که سخنانش علیه دولت اصلاحات با اعتراض شدید همه دانشجویان و شعار «درود بر خاتمی» مواجه شد. میرحسین موسوی در این میان وارد شد و گفت؛ فضای دانشگاهی همین است، بگذارید سوال هایش را بپرسد، همه را جواب می دهم.

دانشجوی پرسش کننده گفت؛ آقای میرحسین موسوی، چرا هنگامی که علیه خدا تظاهرات می کردند، احساس خطر نکردید؟ موسوی پاسخ داد؛ این سوالات متهم کردن افکار عمومی دانشجویان است.

آیا واقعاً مردم اجازه چنین کاری را می دهند؟ آیا اصلاً موافق چنین تظاهراتی هستند؟ آیا این دانشجویان جدا از مردمند که آنها را به این موضوع متهم می کنید؟ هشت سال در دفاع مقدس سختی کشیدیم و برای خدا قیام کردیم. مملکت قانون دارد و من از این سوال شما تعجب می کنم. نباید به حدی پیش برویم که سوالات مان به اعتقادات و اعتماد مردم لطمه وارد کند. از من سوال می کنند دلسوز انقلاب هستید،؟ آری به راستی دلسوز انقلاب هستم که وارد صحنه شده ام.

نخست وزیر دوران دفاع مقدس ادامه داد؛ دوست دارم یک ریال که خرج می شود، جلو دید مردم باشد و معتقدم تکلیف بعضی مبالغ که مشخص نیست، باید هرچه سریع تر روشن شود. نماینده جامعه اسلامی دانشجویان در ادامه درباره «محو اسرائیل» سوال کرد، که موسوی گفت؛ وقتی درباره یک موضوعی اجماعی در کشور پیش می آید، هر فراتر رفتنی از آن اجماع افراطی گری است. اینکه در سطح جهان مطابق هنجارهای بین المللی تاکید کنیم سرنوشت فلسطین باید به دست خود فلسطینیان تامین شود، یک تصمیم بیست و چند ساله انقلاب است و پای آن ایستاده ایم اما متاسفانه بعضی ها پا را فراتر می گذارند و افتضاح سوئیس به بار می آید. موسوی گفت؛ هیچ کس دوست ندارد رئیس جمهورش در مجامع بین المللی مورد هتک حرمت قرار گیرد اما نباید خودمان باعث این کار شویم.

وی در پاسخ به سوال دیگر نماینده جامعه اسلامی در مورد آقازاده ها گفت؛ به نظر من آقازاده ها در فضای شفاف بودجه یی شکل نمی گیرند؛ بلکه در فضایی شکل می گیرند که رقم هنگفتی از بودجه مملکت گم شود. مطمئنم اگر در زمان جنگ 10هزار دلار گم می شد، خود مردم دولت را ساقط می کردند و منتظر مجلس نمی ماندند. مهندس موسوی در مقابل اعتراض دانشجویان به سوالات نماینده جامعه اسلامی گفت؛ این سوالات بیانگر دلهره ها و دغدغه هاست. بگذارید مطرح شود و نباید بی احترامی شود. وی تصریح کرد؛ به همه جوانان ایران عزیز با هر طرز فکری ارادت دارم. موسوی در ادامه صحبت های خود با تاکید بر اینکه هنر باید در خدمت توسعه کشور باشد، گفت؛ بدون هنر یک گورستان خواهیم داشت و هیچ کشوری نمی تواند در هنر سرمایه گذاری نکند. وی درباره جایگاه زنان گفت؛ متاسفانه زنان ما وضعیت خوبی ندارند و در راستای بهبود این وضعیت، نقش مردان بیشتر از زنان است و با همکاری همه باید این مشکل حل شود. موسوی در پاسخ به شعار «وزیر زن، وزیر زن» دانشجویان حاضر در سالن تصریح کرد؛ شخصاً موافق وزارت زنان هستم و در این راستا هم تلاش می کنم اما بدانید مجلس هم در این مورد نقش دارد.

استقبال گرم تولیت آستان رضوی
میرحسین موسوی در ادامه حضورش در مشهد، پس از گفت وگو با دانشجویان راهی حرم مطهر رضوی شد و پس از زیارت علی بن موسی الرضا(ع) به دیدار واعظ طبسی تولیت آستان قدس رضوی رفت و طی زمانی حدود یک ساعت که بدون حضور خبرنگاران بود، با یکدیگر پیرامون موضوع انتخابات صحبت کردند. پس از آن نخست وزیر دوران دفاع مقدس و هیات همراه ناهار را میهمان آیت الله واعظ طبسی بودند و در جمعی صمیمانه ناهار را صرف کردند. مهندس موسوی سپس راهی بیت آیت الله مرتضوی از استادان طراز اول حوزه علمیه مشهد شد. مرتضوی در این دیدار به دعایی از صحیفه سجادیه اشاره کرد و گفت؛ «یکی از نعمت های پروردگار این است که انسان در هر مقامی که هست موفق شود، کار خوب انجام دهد ولی منم منم نکند.

تنها پست مهم نیست و نیت در هر پستی باید خیر رساندن به مردم باشد.» میرحسین موسوی نیز در این دیدار گفت؛ «شهادت می دهم اول انقلاب مردم سهم اساسی را در کارهایی که در کشور انجام می گرفت، داشتند. آنها با تحمل، صبر، فداکاری و فرستادن فرزندان شان به جبهه ها این نقش را ایفا می کردند و با صبر نظام را حمایت و مشکلات را حل می کردند.» موسوی گفت؛ «همواره خود را در مقابل عظمت مردم خوار و خفیف می بینم. باید دعا کنیم خداوند خیر را به دست افرادی جاری کند و منتی هم بر آنها گذاشته نشود و فکر نکنیم کار مهمی انجام داده ایم. هر کس در هر مسوولیتی نیاز به راهنمایی و دعا دارد. وقتی به من می گویند یار امام، خجالت می کشم چرا که من کسی نبودم و تنها به این عرصه پرتاب شدم و این افتخاری برای من است.»

سهام عدالت را باید غنی تر کرد
حضور در جمع برخی از مدیران صنایع، تولیدگران و مسوولان سابق استان خراسان و همچنین شرکت در کنفرانس خبری نشریات محلی این استان برنامه های بعدی میرحسین موسوی را تشکیل داد.

موسوی در نشستی مطبوعاتی در مشهد گفته های قبلی اش درباره تک همسری را مورد تاکید قرار داد و گفت چندهمسری جز اینکه طبقات متوسط و پایین جامعه را تحقیر کند فایده یی ندارد. موسوی درباره برنامه اش در زمینه سهام عدالت نیز با بیان اینکه معتقد است هر دولتی روی کار می آید موظف به اجرای برنامه ها و تعهدات دولت های قبلی است، گفت؛ «در صورتی که رئیس جمهور شوم ادامه این برنامه را قبول تعهد می کنم و باید آن را غنی تر کرده و با تاکید بر خصوصی سازی و باثبات بیشتر دنبال کنیم.»

انتقاد از کنار گذاشته شدن مدیران باتجربه
اما حضور میرحسین موسوی در سالن ورزشی شهید بهشتی بخش دیگری از سفر وی را تشکیل می داد. اعضای ستاد موسوی به سختی توانسته بودند سالنی را برای دیدار عمومی میرحسین با مردم مشهد آماده کنند چراکه مسوولان دولتی شهر نه تنها همکاری در این خصوص انجام ندادند بلکه غیرمستقیم مانع تراشی هم کرده بودند. اما به رغم آنکه اراده یی برای عدم اطلاع رسانی گسترده سفر موسوی به مشهد وجود داشت، نزدیک به 10هزار نفر در سالن شهید بهشتی که گنجایش پنج هزار نفر را داشت، حضور یافته بودند تا از نزدیک با دیدگاه های سیاسی امروز نخست وزیر دیروز آشنا شوند. در ابتدای مراسم تمام حاضران رو به سمت حرم ایستاده و بخشی از صلوات خاصه امام رضا (ع) خوانده شد و سپس عجم دبیر مجمع روحانیون مبارز خراسان به سخنرانی پرداخت و بخش هایی از سخنانش با تشویق بی امان حضار مواجه شد.

وی بر خارج شدن از وضعیت جاهلانه فعلی تاکید کرد و همه او را تشویق کردند. میرحسین موسوی در جمع اقشار مختلف مردم مشهد با اشاره به اول اردیبهشت ماه سالگرد درگذشت استاد محمدتقی شریعتی، با بیان اینکه به بهانه این مناسبت از«شهید مطهری ها، دکتر شریعتی ها و شهید هاشمی نژادها» یاد می کند، این بزرگان را به عنوان فریادکنندگان آزادی توصیف کرد. موسوی با بیان اینکه «آزادی شعاری نیست که از آن خوف داشته باشیم»، امام خمینی(ره) را بزرگ ترین منادی آزادی دانست و گفت؛« ما آزادی را از امام(ره) فراگرفتیم. آزادی زاده عدالت و اسلام ناب محمدی است.

باید به گفتمانی برگردیم که شخصیت های مختلف بتوانند در آن آزادانه عقایدشان را بیان کنند.» موسوی گفت؛« وقتی ابراز لطف ها و محبت ها را می بینم، باید تاکید کنم اگر افتخاری هست، متعلق به مردمی است که با خون خود ایثار کردند و با گذشت از همه چیز، با آگاهی روی پای خود ایستادند. افرادی مانند من در مقابل عظمت مردم هیچ هستیم.» موسوی به اهمیت سرمایه های اجتماعی اشاره کرد و ادامه داد؛« نباید عزت مردم هدف گرفته شود. کمک به مردم حق آنهاست، اما باید طوری عمل کنیم که مردم احساس کنند حق شان را گرفته اند، نه اینکه به گونه یی عمل شود که گویی به آنها بذل و بخشش شده است.»

میرحسین موسوی با بیان اینکه دفاع از منافع ملی زمانی امکان پذیر است که مردم و دانشجویانی سرافراز داشته باشیم، تاکید کرد مشکلات با بزرگ داشتن مردم حل می شود.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه بر لزوم قدردانی از خدمات مدیران گذشته کشور تاکید و از آنچه آن را کنار گذاشتن هزاران مدیر باتجربه می نامید به شدت انتقاد کرد. نخست وزیر دوران دفاع مقدس گفت؛ «آیا باید به بسیاری از کسانی که صدها پروژه مهم را در کشور راه اندازی کرده اند بی اعتنایی کنیم و حتی به عنوان یک مشاور هم از آنها استفاده نشود؟ چرا 20 سال از جنگ گذشته هنوز در خوزستان مشکلات جدی داریم؟ چرا صنعت قند و نیشکر ما رو به نابودی است؟ چرا پروژه های بزرگ متوقف شده اند؟»

موسوی ضمن تاکید بر لزوم ثبات در سیاست ها از برخی سیاست های متناقض اعمال شده نیز انتقاد کرد و گفت؛«سیاست های اصلی نظام باید تا اندازه ممکن از سرنوشت دولت ها مستقل باشد و هر دوره عوض نشود.» عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در بخش دیگری از سخنانش آزادی گردش اطلاعات را امری ضروری دانست و تاکید کرد؛ «مردم زمانی حاضرند جان بدهند و در برابر مشکلات صبر کنند که به آنها اطمینان و اعتماد شود و چیزی از آنها مخفی نگه داشته نشود. دولت نباید اسراری پنهان از مردم داشته باشد.» موسوی همچنین فضای چندصدایی را بر شکوفایی خلاقیت ها موثر دانست و تاکید کرد؛ «فضای چندصدایی بهترین فضا برای خلاقیت است. ما در دانشگاه یاد گرفته ایم اگر عقاید مختلفی درباره یک مساله بیان شود، راه حل های بهتری پیدا خواهد شد.»

مهندس میرحسین موسوی در دیدار با برخی نخبگان استان خراسان در حسینیه آیت الله شیرازی مشهد با بیان اینکه «بدون حمایت قشر مستضعف امکان ادامه اصلاحات وجود ندارد»، گفت؛« هرقدر در انتخابات پیش می روم، احساس می کنم بارهایی که باید برداشته شود، سنگین است و این کار به سامان نمی رسد مگر اینکه مردم همت کنند.

باید مردم را روشن کرد و به آنها گفت اگر خواستار دگرگونی و تحول هستند همه باید دست به دست هم بدهند و کشور را بسازند.» موسوی در عین حال ابراز عقیده کرد هر دولتی روی کار بیاید مدت ها طول می کشد تا به نقطه ثبات برسیم.